Khai mạc năm th�nh 2010

A. PHẦN TR�NH B�Y

“C�y c� cội, nước c� nguồn”. Sức sống của Hội Th�nh h�m nay l� th�nh quả của hơn 400 năm hạt giống Tin Mừng được gieo trồng. Cũng l� th�nh quả của hơn 400 năm c�y đức tin được vun xới v� ph�t triển, hơn bốn trăm năm Hội Th�nh chia sẻ mu�n nỗi thăng trầm của qu� hương, v� cũng l� hơn 400 năm chan h�a hồng �n Thi�n Ch�a. Trong Thư Chung 1980, H�GMVN viết: “Nh�n về qu� khứ, ch�ng t�i cảm mến s�u sắc b�n tay nh�n l�nh của Thi�n Ch�a, đ� �m �i v� mạnh mẽ hướng dẫn Hội Th�nh Người tr�n đất nước Việt Nam của ch�ng ta. Ch�ng t�i biết ơn c�ng lao của v� v�n t�n hữu đ� l�m s�ng tỏ đức tin v� l�ng y�u nước của m�nh... “ (số 17).

1. Hạt giống Tin Mừng được gieo v�i (Thế kỷ XVI)

Những tiến bộ của ng�nh h�ng hải gi�p Christophe Colomb đến được Mỹ Ch�u năm 1492, cũng đ� nối d�i những bước ch�n truyền gi�o của c�c thừa sai vượt đại dương, đến qu� hương Việt Nam. Năm 1533, theo Kh�m �ịnh Việt Sử (33,6b), chỉ dụ cấm đạo của vua L� Trang T�n đ� n�i đến một thừa sai t�y phương t�n I-N�-Khu, men theo đường biển v�o truyền đạo tại l�ng Ninh Cường, v� l�ng Tr� Lũ. Tiếp theo l� dấu ch�n rao giảng của c�c linh mục d�ng �a Minh: Năm 1550, cha Gaspar De Santa Cruz đến giảng đạo tại H� Ti�n; Năm 1588, hai cha Luis de Fonseca v� Gr�goire de la Motte bị vua Chi�m Th�nh h�m hại tại Quảng Nam. Trước đ�, năm 1583, do lời mời của nh� Mạc, c�c linh mục d�ng Phaxic� đ� đến Bắc H�. Cha Bart�l�m�� Ruiz đ� giảng đạo bằng tranh ảnh t�n gi�o. Sự kiện nổi bật cuối thế kỷ XVI (1591) l� việc trở lại của c�ng ch�a Mai Hoa (Maria Flora) tại Thanh H�a, do linh mục Ordonez. Hiện nay tại An Trường (Thanh H�a) vẫn c�n một nền nh� thờ v� một giếng Da-t� do c�ng ch�a cho đ�o.

Người t�n hữu đầu ti�n. Dựa v�o gia phả nh� họ �ỗ, cụ �ỗ Hưng Viễn, người l�ng Bồng Trung tỉnh Thanh H�a, được coi l� t�n hữu Việt Nam ti�n khởi. Cụ đi sứ v� được rửa tội tại Macao thời vua L� Anh T�n (1573), nhưng con c�i kh�ng ai theo đạo.

2. V� những người đầu ti�n

Việc c�c cha d�ng T�n, dưới sự điều h�nh của cha Buzomi đến Cửa H�n, Quảng Nam, năm 1615, đ� khai mở một giai đoạn mới trong lịch sử truyền gi�o. Thừa hưởng kinh nghiệm “hội nhập văn h�a” của cha Matteo Ricci tại Trung Hoa v� Valignan� tại Nhật Bản, c�c vị quan t�m đặc biệt đến việc học ng�n ngữ, phong tục d�n Việt, v� giảng đạo bằng tiếng Việt. Thế l� chỉ trong v�i chục năm, Tin Mừng đ� đi v�o văn h�a Việt Nam.

C�c t�n hữu Việt Nam ti�n khởi đ� đ�ng g�p vai tr� rất lớn lao trong c�ng tr�nh ấy. Ngo�i việc gi�p c�c thừa sai học tiếng, c�c vị c�n phi�n dịch kinh s�ch v� gi�o l� ra chữ N�m để phổ biến. Sử s�ch c�n nhắc đến cụ ngh� Giuse, sư cụ Manuel gi�p cha Pina ở Quảng Nam, đến cụ Gioan Kim gi�p cha �ắc Lộ ở An Vực (Thanh H�a) v� những vần thơ văn của c�ng ch�a Catarina: “lịch sử đạo Thi�n Ch�a từ tạo thi�n lập địa đến khi Ch�a xuống thế... ”. “... Thơ văn đ� được c�c người c� đạo truyền tụng nhau, họ ng�m l�n l�c l�m việc ở nh�, ở ngo�i đồng hay l�c đi đường”. Phần lớn những b�i v�n d�ng hoa cổ v� cung giọng ngắm “15 sự thương kh�” hiện nay, cũng đ� xuất ph�t từ giai đoạn n�y.

Nếu người ta quan t�m nhiều hơn đến việc h�nh th�nh chữ quốc ngữ trong giai đoạn n�y, được ổn định năm 1651, khi cha �ắc Lộ cho xuất bản tại R�ma tự điển Việt-Bồ-La, s�ch văn phạm An Nam v� cuốn song ngữ “Ph�p giảng t�m ng�y”; th� cũng đừng qu�n những t�c phẩm t�n gi�o bằng chữ N�m; thừa sai Majorica với 48 t�c phẩm về suy niệm v� hạnh c�c Th�nh; một gi�o hữu Quảng Ng�i l� Gioan Thanh Minh với 15 thi phẩm về tiểu sử c�c Th�nh; v� nhất l� linh mục Lu-y-�oan với tập thơ lục b�t “Sấm truyền ca” (1670) viết lại truyện Cựu Ước, với nhiều điển t�ch v� th�nh ngữ � ��ng.

Cộng t�c với thừa sai, c�n c� một đội ngũ đ�ng đảo c�c t�n hữu Việt Nam, hiến to�n th�n cho việc t�ng đồ, đ� l� c�c thầy giảng. C�c thầy tuy�n khấn độc th�n, để t�i sản chung v� v�ng lời thầy bề tr�n (lớp đầu tại Kẻ Chợ, H� Nội năm 1630); (tại Cửa H�n Quảng Nam năm 1643). C�c thầy giảng hỗ trợ c�c thừa sai trong việc giảng dạy gi�o l�, điều h�nh v� duy tr� c�c cộng đo�n D�n Ch�a, khi c�c ng�i bị trục xuất hoặc vắng mặt.

Những chứng nh�n đức tin đầu ti�n:

– Tại ��ng Ngo�i: Năm 1630, anh Phanxic�, d� bị chủ l� một ho�ng th�n cấm đo�n, vẫn tiếp tục ch�n x�c người chết, n�n bị giam, tra tấn v� bị giết.

– Tại ��ng Trong: Năm 1644, Thầy Anr� Ph� Y�n bị bắt tại nh� cha �ắc Lộ. D� bị quan qu�n đe dọa, thầy kh�ng bỏ đạo, n�n bị ch�m đầu, tr�n m�i c�n mấp m�y Danh �ức Gi�su.

N�i về t�n hữu Việt Nam thời n�y, cha �ắc Lộ viết: “... �iều l�m t�i cảm động hơn hết l� thấy ở xứ đ�, bao nhi�u người C�ng Gi�o l� bấy nhi�u Thi�n Thần, v� ơn Ph�p Rửa đ� ban cho họ một tinh thần m� ch�ng ta gặp thấy ở c�c T�ng �ồ v� c�c Th�nh Tử �ạo ti�n khởi...”.

(Tr�ch “Lược Sử Hội Th�nh C�ng Gi�o Tại Việt Nam” trong Gi�o L� Hội Th�nh C�ng Gi�o của HĐGMVN, trang 105-107)

B. PHẦN HỎI-Đ�P

1- H. Tin Mừng đến Việt Nam từ bao giờ?

T. Năm 1533, theo Kh�m Định Việt Sử, chỉ dụ cấm đạo của vua L� Trang T�n đ� n�i đến một thừa sai T�y phương t�n l� I-n�-khu đ� theo đường biển v�o truyền đạo tại hai l�ng Ninh Cường v� Tr� Lũ thuộc tỉnh Nam Định ng�y nay. Từ đ�, hạt giống Tin Mừng đ� lớn l�n v� trổ sinh nhiều hoa tr�i.

2- H. Để rao giảng Tin Mừng, c�c vị thừa sai đầu ti�n đ� l�m g�?

T. C�c vị thừa sai đ� h�a m�nh v�o x� hội v� h�a nhập v�o văn h�a gia đ�nh Việt Nam, đặc biệt s�ng tạo v� ho�n th�nh chữ Quốc ngữ với sự cộng t�c của một số người Việt trong tu hội Thầy giảng.

3- H. C�c t�n hữu đầu ti�n đ� cộng t�c thế n�o với c�c vị thừa sai trong c�ng cuộc rao giảng Tin Mừng ?

T. C�c t�n hữu đầu ti�n đ� gi�p c�c vị thừa sai học ng�n ngữ v� l�m quen với phong tục Việt Nam, để c�c ng�i c� thể giảng đạo bằng tiếng Việt Nam. C�c thầy giảng c�n gi�p c�c ng�i trong việc dạy gi�o l�, điều h�nh, v� duy tr� c�c cộng đo�n D�n Ch�a.

4- H. Ai l� những chứng nh�n đức tin đầu ti�n tại Việt Nam?

T. Tại Đ�ng Ngo�i (miền Bắc) c� anh Phanxic�, l�m việc b�c �i m� bị tra tấn v� bị giết năm 1630. Tại Đ�ng Trong (miền Nam), c� thầy Anr� Ph� Y�n l� học tr� của cha Đắc Lộ, bị ch�m đầu ng�y 26-7-1644.

5- H. C�c t�n hữu đầu ti�n được đồng b�o lương y�u thương gọi l� g�?

T. C�c t�n hữu đầu ti�n y�u thương nhau đến nỗi đồng b�o lương gọi c�c ng�i l� những người theo đạo Y�u nhau.

C. PHẦN GỢI � TRAO ĐỔI

1. Khi nh�n lại chặng đường lịch sử n�y, bạn t�m đắc điều g�? Tại sao?

2. Trước những nỗ lực rao giảng Tin Mừng của c�c vị thừa sai đầu ti�n, bạn cảm thấy thế n�o?

3. Bạn c� thấy cộng đo�n t�n hữu đầu ti�n thật tuyệt vời kh�ng? Theo bạn, tuyệt vời ở điểm n�o?

Nguồn: hdgmvietnam.org

KHAI MẠC NĂM TH�NH 2010
H�NH ẢNH LỄ KHAI MẠC
LỜI C�M ƠN CỦA ĐỨC TỔNG GI�M MỤC GIUSE NG� QUANG KIỆT
B�I GIẢNG CỦA ĐỨC CHA GIUSE NGUYỄN CH� LINH
DIỄN VĂN KHAI MẠC CỦA ĐỨC CHA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG GI�M MỤC V.N.

	Th�ng 12/2010 Tuần 2: H�n hoan v� cảm tạ khi nh�n lại lịch sử Gi�o Hội Việt Nam: giai đoạn h�nh th�nh
	NH�N LẠI CHẶNG ĐƯỜNG LỊCH SỬ GI�O HỘI H�NH TH�NH TẠI VIỆT NAM
	A. PHẦN TR�NH B�Y “C�y c� cội, nước c� nguồn”. Sức sống của Hội Th�nh h�m nay l� th�nh quả của hơn 400 năm hạt giống Tin Mừng được gieo trồng. Cũng l� th�nh quả của hơn 400 năm c�y đức tin được vun xới v� ph�t triển, hơn bốn trăm năm Hội Th�nh chia sẻ mu�n nỗi thăng trầm của qu� hương, v� cũng l� hơn 400 năm chan h�a hồng �n Thi�n Ch�a. Trong Thư Chung 1980, H�GMVN viết: “Nh�n về qu� khứ, ch�ng t�i cảm mến s�u sắc b�n tay nh�n l�nh của Thi�n Ch�a, đ� �m �i v� mạnh mẽ hướng dẫn Hội Th�nh Người tr�n đất nước Việt Nam của ch�ng ta. Ch�ng t�i biết ơn c�ng lao của v� v�n t�n hữu đ� l�m s�ng tỏ đức tin v� l�ng y�u nước của m�nh... “ (số 17). 1. Hạt giống Tin Mừng được gieo v�i (Thế kỷ XVI) Những tiến bộ của ng�nh h�ng hải gi�p Christophe Colomb đến được Mỹ Ch�u năm 1492, cũng đ� nối d�i những bước ch�n truyền gi�o của c�c thừa sai vượt đại dương, đến qu� hương Việt Nam. Năm 1533, theo Kh�m �ịnh Việt Sử (33,6b), chỉ dụ cấm đạo của vua L� Trang T�n đ� n�i đến một thừa sai t�y phương t�n I-N�-Khu, men theo đường biển v�o truyền đạo tại l�ng Ninh Cường, v� l�ng Tr� Lũ. Tiếp theo l� dấu ch�n rao giảng của c�c linh mục d�ng �a Minh: Năm 1550, cha Gaspar De Santa Cruz đến giảng đạo tại H� Ti�n; Năm 1588, hai cha Luis de Fonseca v� Gr�goire de la Motte bị vua Chi�m Th�nh h�m hại tại Quảng Nam. Trước đ�, năm 1583, do lời mời của nh� Mạc, c�c linh mục d�ng Phaxic� đ� đến Bắc H�. Cha Bart�l�m�� Ruiz đ� giảng đạo bằng tranh ảnh t�n gi�o. Sự kiện nổi bật cuối thế kỷ XVI (1591) l� việc trở lại của c�ng ch�a Mai Hoa (Maria Flora) tại Thanh H�a, do linh mục Ordonez. Hiện nay tại An Trường (Thanh H�a) vẫn c�n một nền nh� thờ v� một giếng Da-t� do c�ng ch�a cho đ�o. Người t�n hữu đầu ti�n. Dựa v�o gia phả nh� họ �ỗ, cụ �ỗ Hưng Viễn, người l�ng Bồng Trung tỉnh Thanh H�a, được coi l� t�n hữu Việt Nam ti�n khởi. Cụ đi sứ v� được rửa tội tại Macao thời vua L� Anh T�n (1573), nhưng con c�i kh�ng ai theo đạo. 2. V� những người đầu ti�n Việc c�c cha d�ng T�n, dưới sự điều h�nh của cha Buzomi đến Cửa H�n, Quảng Nam, năm 1615, đ� khai mở một giai đoạn mới trong lịch sử truyền gi�o. Thừa hưởng kinh nghiệm “hội nhập văn h�a” của cha Matteo Ricci tại Trung Hoa v� Valignan� tại Nhật Bản, c�c vị quan t�m đặc biệt đến việc học ng�n ngữ, phong tục d�n Việt, v� giảng đạo bằng tiếng Việt. Thế l� chỉ trong v�i chục năm, Tin Mừng đ� đi v�o văn h�a Việt Nam. C�c t�n hữu Việt Nam ti�n khởi đ� đ�ng g�p vai tr� rất lớn lao trong c�ng tr�nh ấy. Ngo�i việc gi�p c�c thừa sai học tiếng, c�c vị c�n phi�n dịch kinh s�ch v� gi�o l� ra chữ N�m để phổ biến. Sử s�ch c�n nhắc đến cụ ngh� Giuse, sư cụ Manuel gi�p cha Pina ở Quảng Nam, đến cụ Gioan Kim gi�p cha �ắc Lộ ở An Vực (Thanh H�a) v� những vần thơ văn của c�ng ch�a Catarina: “lịch sử đạo Thi�n Ch�a từ tạo thi�n lập địa đến khi Ch�a xuống thế... ”. “... Thơ văn đ� được c�c người c� đạo truyền tụng nhau, họ ng�m l�n l�c l�m việc ở nh�, ở ngo�i đồng hay l�c đi đường”. Phần lớn những b�i v�n d�ng hoa cổ v� cung giọng ngắm “15 sự thương kh�” hiện nay, cũng đ� xuất ph�t từ giai đoạn n�y. Nếu người ta quan t�m nhiều hơn đến việc h�nh th�nh chữ quốc ngữ trong giai đoạn n�y, được ổn định năm 1651, khi cha �ắc Lộ cho xuất bản tại R�ma tự điển Việt-Bồ-La, s�ch văn phạm An Nam v� cuốn song ngữ “Ph�p giảng t�m ng�y”; th� cũng đừng qu�n những t�c phẩm t�n gi�o bằng chữ N�m; thừa sai Majorica với 48 t�c phẩm về suy niệm v� hạnh c�c Th�nh; một gi�o hữu Quảng Ng�i l� Gioan Thanh Minh với 15 thi phẩm về tiểu sử c�c Th�nh; v� nhất l� linh mục Lu-y-�oan với tập thơ lục b�t “Sấm truyền ca” (1670) viết lại truyện Cựu Ước, với nhiều điển t�ch v� th�nh ngữ � ��ng. Cộng t�c với thừa sai, c�n c� một đội ngũ đ�ng đảo c�c t�n hữu Việt Nam, hiến to�n th�n cho việc t�ng đồ, đ� l� c�c thầy giảng. C�c thầy tuy�n khấn độc th�n, để t�i sản chung v� v�ng lời thầy bề tr�n (lớp đầu tại Kẻ Chợ, H� Nội năm 1630); (tại Cửa H�n Quảng Nam năm 1643). C�c thầy giảng hỗ trợ c�c thừa sai trong việc giảng dạy gi�o l�, điều h�nh v� duy tr� c�c cộng đo�n D�n Ch�a, khi c�c ng�i bị trục xuất hoặc vắng mặt. Những chứng nh�n đức tin đầu ti�n: – Tại ��ng Ngo�i: Năm 1630, anh Phanxic�, d� bị chủ l� một ho�ng th�n cấm đo�n, vẫn tiếp tục ch�n x�c người chết, n�n bị giam, tra tấn v� bị giết. – Tại ��ng Trong: Năm 1644, Thầy Anr� Ph� Y�n bị bắt tại nh� cha �ắc Lộ. D� bị quan qu�n đe dọa, thầy kh�ng bỏ đạo, n�n bị ch�m đầu, tr�n m�i c�n mấp m�y Danh �ức Gi�su. N�i về t�n hữu Việt Nam thời n�y, cha �ắc Lộ viết: “... �iều l�m t�i cảm động hơn hết l� thấy ở xứ đ�, bao nhi�u người C�ng Gi�o l� bấy nhi�u Thi�n Thần, v� ơn Ph�p Rửa đ� ban cho họ một tinh thần m� ch�ng ta gặp thấy ở c�c T�ng �ồ v� c�c Th�nh Tử �ạo ti�n khởi...”. (Tr�ch “Lược Sử Hội Th�nh C�ng Gi�o Tại Việt Nam” trong Gi�o L� Hội Th�nh C�ng Gi�o của HĐGMVN, trang 105-107) B. PHẦN HỎI-Đ�P 1- H. Tin Mừng đến Việt Nam từ bao giờ? T. Năm 1533, theo Kh�m Định Việt Sử, chỉ dụ cấm đạo của vua L� Trang T�n đ� n�i đến một thừa sai T�y phương t�n l� I-n�-khu đ� theo đường biển v�o truyền đạo tại hai l�ng Ninh Cường v� Tr� Lũ thuộc tỉnh Nam Định ng�y nay. Từ đ�, hạt giống Tin Mừng đ� lớn l�n v� trổ sinh nhiều hoa tr�i. 2- H. Để rao giảng Tin Mừng, c�c vị thừa sai đầu ti�n đ� l�m g�? T. C�c vị thừa sai đ� h�a m�nh v�o x� hội v� h�a nhập v�o văn h�a gia đ�nh Việt Nam, đặc biệt s�ng tạo v� ho�n th�nh chữ Quốc ngữ với sự cộng t�c của một số người Việt trong tu hội Thầy giảng. 3- H. C�c t�n hữu đầu ti�n đ� cộng t�c thế n�o với c�c vị thừa sai trong c�ng cuộc rao giảng Tin Mừng ? T. C�c t�n hữu đầu ti�n đ� gi�p c�c vị thừa sai học ng�n ngữ v� l�m quen với phong tục Việt Nam, để c�c ng�i c� thể giảng đạo bằng tiếng Việt Nam. C�c thầy giảng c�n gi�p c�c ng�i trong việc dạy gi�o l�, điều h�nh, v� duy tr� c�c cộng đo�n D�n Ch�a. 4- H. Ai l� những chứng nh�n đức tin đầu ti�n tại Việt Nam? T. Tại Đ�ng Ngo�i (miền Bắc) c� anh Phanxic�, l�m việc b�c �i m� bị tra tấn v� bị giết năm 1630. Tại Đ�ng Trong (miền Nam), c� thầy Anr� Ph� Y�n l� học tr� của cha Đắc Lộ, bị ch�m đầu ng�y 26-7-1644. 5- H. C�c t�n hữu đầu ti�n được đồng b�o lương y�u thương gọi l� g�? T. C�c t�n hữu đầu ti�n y�u thương nhau đến nỗi đồng b�o lương gọi c�c ng�i l� những người theo đạo Y�u nhau. C. PHẦN GỢI � TRAO ĐỔI 1. Khi nh�n lại chặng đường lịch sử n�y, bạn t�m đắc điều g�? Tại sao? 2. Trước những nỗ lực rao giảng Tin Mừng của c�c vị thừa sai đầu ti�n, bạn cảm thấy thế n�o? 3. Bạn c� thấy cộng đo�n t�n hữu đầu ti�n thật tuyệt vời kh�ng? Theo bạn, tuyệt vời ở điểm n�o? Nguồn: hdgmvietnam.org KHAI MẠC NĂM TH�NH 2010 H�NH ẢNH LỄ KHAI MẠC LỜI C�M ƠN CỦA ĐỨC TỔNG GI�M MỤC GIUSE NG� QUANG KIỆT B�I GIẢNG CỦA ĐỨC CHA GIUSE NGUYỄN CH� LINH DIỄN VĂN KHAI MẠC CỦA ĐỨC CHA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG GI�M MỤC V.N.